Yunanistan hakkında birçok yazılanlar çizilenler oldu. Ben ise bu yazı dizisinde okuduğum makaleler ve topladığım verilerin ışığı ile yalnızca bugünkü Yunanistan krizinin nasıl oluştuğunu yazacağım. Üç bölümde yazımı tamamlayacağım. İlk olarak krizin özetini, sonra yurt içi kaynaklı sebepleri ve son olarak da krizi tetikleyen uluslararası etmenler ile yazıyı tamamlayacağım.
GENEL HATLARIYLA KRİZİN ÖZETİ
Yunanistan euroya geçtikten sonra bütçe açığının milli gelirine oranı AB ülkelerine göre daha üst seviyelerdeydi. Tıpkı bizim bugünlerde tartıştığımız cari açığın sürdürülebilirliği örneği gibi bu borçluluğun sürdürülebilirliğine inanmışlardı. Uluslararası piyasalardan borçlanmalar ile günü kurtarmaya devam ettiler. 2008 global kriz başladıktan sonra hatırlarsanız Yunanistan gündemde değildi. Yunan hükümeti tehlikeyi bertaraf etmekte o zamanlar başarılı oldu. Yatırımcılara güven vermeye devam ettiler. Ve uluslararası kanallardan fon sağlamaya devam ettiler. Fakat bu durum muhakkak bir kesimden patlak verecekti. Davranışsal ekonomiyi göz ardı ettiler. Krizden kaynaklanabilecek likidite sıkışıklığı önemsemediler. Krizden kaygılanacak halkı unuttular ve sonuç olarak harcamaları artarken vergi gelirleri azaldı.
Yükselen bütçe açıklarının bildirilmesi ve 2009 yılında neredeyse iki katına çıkan bütçe açıkları uluslararası yatırımcıları da korkuttu. Artık Yunanistan çöküşünü bir nefes kadar yakınında hissediyordu. Krizi tetikleyen başka bir unsur ise kısa bir zaman zarfında Yunanistan’ı paramparça etmeyi başardı. Piyasaları korkutan borçluluk seviyeleri sebebiyle tahvil oranları yükseldi. Tahvil oranlarının yükselmesi risk primlerinin aşırı büyüdüğüne bir göstergeydi. Risk primlerinin büyümesi ise krizin tam ortasında yatırımcıyı korkutuyor ve Yunanistan’a tabiri yerindeyse “elini veren kolunu kaptırır” imajını sergiliyordu.
Yunanistan ocak ayından nisan ayının sonuna kadar toplamda 19.37 milyar dolar borçlanmayı başarmıştı fakat vadesi gelen borçlulukları ve faiz ödemeleri için bu borçlanılan miktar yetersizdi. Borçluluk seviyelerinde düzelme sağlanabilmesi için borçlanılan bu miktarın neredeyse 3,5 katı kadar ek borçlanmaya gidilmesi gerekiyordu. İşte bu aşamada borç yükümlülüklerini karşılamakta problem yaşayacak Yunanistan borç krizine girdi.
Daha sonra en gelişmiş Avrupa ülkeleri ile IMF Yunanistan’a borç paketleri hazırladılar. Yunanistan’ın bu borç yükümlüklerine girmesine rağmen bu ödeme yükümlülüklerini karşılaması çok güç olduğundan dolayı son zamanlarda borç ertelemesi ve borçların bir kısmının silinmesi gündeme geldi. Ve geçtiğimiz hafta içerisinde S&P tarafından üç basamak puanı düşülerek dünya borsaları içerisinde en düşük kredi notuna sahip oldu..
Yunanistan krizini ana hatlarıyla ve kısaca ele almaya çalıştım. Diğer yazılarımda krize neden olan sebepleri yazacağım.
